|
Üst bant yayınlarının yeni yeni kullanılmaya başlandığı
(1996-7) yıllarda aynı anda iki uydudan birinin alt ve üst bantları arasında
seçim yapabilmek mümkün olamamaktaydı. Çünkü daha önce çanak seçme
anahtarlaması için kullanılan 22KHz LNB lerin içindeki osilatör seçimi (alt
/üst bant geçişi) için kullanılmıştı. Alıcıdan anten istikametine
uygulanacak bir kontrol işaretleşmesi sistemi acilen gerekiyordu. DiSEqC
(****tal Uydu Teçhizatı Kontrolu) bu gereksinimden ortaya çıktı. Şimdi daha
önceki 22KHz tekniği kullanılarak bu taşıyıcının üzerinden sayısal telgraf
modüle edilmektedir.
Önceden polarizasyon düzlemini değiştirme, çanak değiştirme ve hareketli
anten kumandaları tümüyle değişik bağlantı ve kontrol şekillerine sahipti.
Örneğin 13/18V polarizasyon değişikliği için, 22KHz sinyali ise çanak seçimi
için kullanılmaktaydı. Ayrıca hareketli antenlerin kumandaları da tümüyle
ayrı sinyallerle yapılmaktaydı. Cihazlar arasındaki uyumsuzluk sorunu da
kullanıcının cihaz seçimini güçleştirmekteydi. Ayrıca daha önceki
tekniklerle hem alt hem de üst bantları olan iki uydu arasında seçim yapmak
mümkün olmamaktaydı.
DiSEqC üzerine sayısal telgrafların modüle edileceği bir taşıyıcı olarak
22KHz tekniğini kullanmaktadır. Ana kumanda fonksiyonu her uydu alıcısı
içinde bulunan Mikroprosesör tarafından üstlenilmektedir.
Bu ana birim (master) tarafından verilen sayısal kumanda bilgileri kumanda
edilen (slave) cihazlar tarafından algılanır. DiSEqC şu anda 4 ana çeşit
yapıda bulunmaktadır. Basit DiSEqC (Mini - DiSEqC de denmektedir.) , DiSEqC
1.0 ve DiSEqC 2.0 ile DiSEqC 1.2 .
Mini DiSEqC de sadece temel uygulamalara yeterli kısıtlı özellikler
bulunmaktadır. Bu tip 22kHz sinyal için sadece 2 konumu içerir(Sekil 1'e
bakınız). 12ms sürekli ( 0 bilgisi) ve 12ms kesikli (1 bilgisi) . Bu şekilde
13/18V anahtarlamasının da kullanılmasıyla toplam 8 polariteye kumanda
ediliebilir. Yani örneğin V ve H polariteleri, üst ve alt bantları ile iki
çanağın tüm polariteleri seçilebilir.
Eğer 8 polariteden çok kumanda gerekiyor ise. Mini-DiSEqC den
vazgeçilmelidir. Sıra istenildiği kadar çok çanağa kumanda edebilen DiSEqC
1.0'a gelir. Bu durumda gerekli kumanda bilgileri 22kHz sinyalin üzerine
modüle edilir. Örneğin 1,5ms bit periyodunun 0,5ms 22kHz var, 1ms yok konumu
1 bilgisini, 1ms var 0,5ms yok konumu ise 0 bilgisini vermektedir.
Sinyal haberleşmesi Mini – DiSEqC sistemi (a), DiSEqC 1.0 ve üzeri ise (b)
ye göredir. Şekilde görüldüğü gibi Mini – DiSEqC sisteminde sadece iki
sinyal konumu mevcuttur (yani toplam sadece 8 polarizasyon düzlemine imkan
verir ), DiSEqC 1.0 ve üzeri için ise seçenekler neredeyse sınırsız
olmaktadır.
Bu sistem temel olarak tüm anahtarlama işlevlerini yerine getirmektedir,
ancak dijital teknoloji daha da fazlasını vadeder. DiSEqC 2.0 ile çevre
cihazları ana birimin (master) çip fonksiyonlarını da görmektedir. Bu
şekilde kullanıcıya yeni avantajlar sağlanmaktadır. Uydu alıcısının
kullanımı ve programlanması oldukça kolaylaşmaktadır. Örneğin uydu alıcısına
LNB'nin lokal osilatör frekansının bildirilmesi gerekmez, sistem
kendiliğinden tanıyabilir. Ayrıca merkezi kumanda tarafından her türlü hata
durumu değerlendirilip düzeltici değişiklik yapılabilir.
DiSEqC sistemi bir dizi cihazı ya da parçayı kumanda edebilme imkanı sağlar.
Polarizasyon düzlemleri veya , uydu sistemleri arasında seçim yapmanın yanı
sıra polarizörler aktüatörler gibi çeşitli hareketli anten parçalarına
kumanda edilebilir.
DiSEqC sistemi geriye doğru uyumludur. Eskiden var olan 13-18V ve 22kHz
sinyallerine sahip uydu alıcıları da bu sistemin içinde eskiden var olan tüm
fonksiyonlarını görebilirler. Ancak yeni geliştirilen ilave fonksiyonları
yapamazlar.
Bu haberleşmede yönlendirici durumda olan Master entegre devredir. Master
devre Slave devreden bir cevap bekliyor ise (DiSEqC 2.0) bunun nasıl bir
cevap olduğunu da belirler. Slave devrelerden gerekli cevap gelmeden
haberleşme bitmez. Kısacası master bir (ya da daha çok) slave cihaza 22kHz
sinyalini kodlayarak kısa bir komut göndermektedir ki bu basit bir yazılım
veya onu ikame eden devre ile yapılabilmektedir. Slave cihazda ise (örneğin
sviç) hem uç cihazına gerekli kontrollar (örn. antenleri seçen rölelerin
kontrolu) hem de gerekli sinyal kodlama ve çözme işlemleri ayni bir tek
mikrokontrolör çipinde yapılır. Multisviç denilen kutularda ise farklı
master (uydu alıcısı tarafı) devrelerden gelen komutlara uygun uç cihazları
(örn. anten) seçen bu devrelerden bir matris şeklinde (alıcı sayısı kadar
adette) bulunur.
DiSEqC Bus Donanım Spesifikasyonları
Slave cihazların geriye master cihaza mesaj gönderebilmeleri için basit
22KHz sürekli dalga işaretleşmesi için gerekenden çok daha belirgin empedans
tanımlamalarının yapılması zorunlu olmuştur. Buna ek olarak DiSEqC tanıtımı
safhasında mevcut işaretleşme sistemlerine de uyumluluk veya hibrit
çalışabilme bakımından farklı çalışma gerilimlerini kabul edebilmek önemli
bir avantajdır.
Bu nedenlerle DiSEqC Bus için önerilen DC besleme voltajı 12 ±1 volttur.
Ancak çevre cihazlar bakımından 18Volta kadar tolere edilebilmelidir.(yani
belirgin bir arıza yaratmamalıdır.) Kısa vadede (halen mevcut cihazlar
bakımından) bazı üreticiler 13/17V işaretleşme seviyelerine uyumluluklarını
korumayı seçmişlerdir. Aynı şekilde bu uyumluluk DiSEqC Slave entegre
devrelerinin ilk versiyonları için de kabul edilmiştir.
Bu Bus dan beslenen çevre cihazları için Uydu Alıcılarında da 500mA 'e kadar
DC besleyebilme kaynağı önerilmiştir.
Nominal 22kHz işaretleşme genliği 650mV tepeden tepeyedir. Kablodaki gerilim
düşümlerini tolere edebilme bakımından da detektör tarafının 300 mV (±100 mV)
değerine kadar algılayıp cevap verebilmesi gerekir. Busa yüklenmesi önerilen
azami (tepeden tepeye) genlik 1 volttur.
Geriye doğru haberleşmenin sağlanabilmesi için Master vericisinin (uydu
alıcısı tarafı) busa göstermesi gereken nominal kaynak empedansı 22kHz de
15W dır. Sonlandırma tipik olarak bir direnç, DC besleme akımını
destekleyecek paralel bir bobin, ve toprağa doğru bir kondansatörden (kablo
boyu ve sonlandırma kapasitesi küçük olduğunda 22kHz' sinyalini
şekillendirmk için) oluşur.
22kHz sinyalinin taşınabilmesi için busun (koaks kablo) en ucundaki toplam
yük kapasitesinin 250nF(0.25mF) değerini aşmaması önerilir. Bu değer mevcut
LNB tipleriyle, 50 metreye kadar mesafede tek LNB için tolere edebilmek
üzere geçerlidir. Gerçek DiSEqC çevre birimleri açısından busun 100nF dan
fazla yüklenmemesi gerekir. Bazı cihaz türleri (montajcı cihazları, SMATV
nodları gibi) bakımından ise bunun çok daha altı tercih edilir. Çeşitli
kablo boylarına göre türlü sonlandırma kombinasyonları için kabul edilebilir
azami yüklemelerin belirlenebilmesi için tesisat hesap tabloları
yapılmalıdır.
DiSEqC ve farklı seviyeleri
DiSEqC™ (****tal Satellite Equipment Control) , EUTELSAT tarafından 1994
yılında geliştirilen uydu alıcısı ile çanak v.s. çevre birimleri arasındaki
haberleşme protokolünün tanımıdır. Farklı seviyelere sahiptir ve iki büyük
ana gruba ayrılmıştır.
Seviye 1.x (x = 0, 1 veya 2) tek yönlü bir Sistemdir. Uydu alıcısından diğer
uydu elemanlarına doğru tek yönlü bir iletişime izin verir. Elemandan uydu
alıcısına doğru geri bir cevap bu sistemde mümkün değildir.
Seviye 2.x (x = 0, 1 veya 2) ise iki yönlü bir sistemdir. Her iki yönde
iletişim mümkündür. Uydu alıcısı ("Master") diğer uydu elemanına ("Slave")
bir komut gönderir. Eleman ise komutun alındısını geri iletir.
Farklı seviyelerdeki DiSEqC™-elemanların arasındaki uyum garanti edilmiştir.
Gönderilen komutlar sadece Master 'in hakim olduğu komutlardır ve bir Slave
sadece kendi seviyesinin komutlarıyla çalışabilir. Aşağıdaki tüm
kombinasyonlar geçerlidir;.
Seviye 1.0 daki bütün DiSEqC™-ürünleri Tone Burst sinyali ile uyumludur.
Seviye 1.1 deki bütün DiSEqC™-ürünleri Seviye 1.0 (ve Tone Burst) ile
uyumludur.
Seviye 1.2 deki bütün DiSEqC™-ürünleri Seviye 1.1 ile uyumludur.
Seviye 2.x deki bütün DiSEqC™-ürünleri Seviye 1.x ile ve ayrıca iki yönlü
haberleşme protokolü ile uyumludur.
Aşağıdaki tablo farklı seviyeler arasındaki kesin ayrımları göstermektedir :
Tablo 1: Farklı DiSEqC™-Seviyelerinin karşılaştırması DiSEqC™-Seviyesi
Haberleşme Kullanım alanı Ürünler
Tone-Burst (Mini-DiSEqC™) Tek yönlü 2 LNB (Pozisyon A/B) arasında seçim
yapma Monoblok-LNB, Loop-through-LNB, Röle, Sinyal üreteci, Test cihazları
1.0 Tek yönlü 4 LNB,arasında seçim yapma, Çok kullanıcılı sistemlerde 16
uydu polaritesine kadar paylaştırma imkanı Multişalter, Monoblok-LNB, Loop-through-LNB,
Röle, Sinyal üreteci, Test cihazları
1.1 Tek yönlü Seviye 1.0,gibi ilaveten DiSEqC™ - Tek kablolu sistemler ve
Kaskad elemanlı sistemlere uyumlu Seviye 1.0,gibi, ilaveten tek kablolu
sistemler ve kullanıcı yönetimli sistemler.
1.2 Tek yönlü Seviye 1.1,gibi ilaveten hareketli anten sistemlerine uyumlu
Seviye 1.1,gibi ilaveten hareketli h-h motor kumandası
2.0 İki yönlü Seviye 1.0, gibi ancak iki yönlü haberleşme uyumlu Seviye 1.0,
gibi
2.1 İki yönlü Seviye 1.1, gibi ancak iki yönlü haberleşme uyumlu Seviye 1.1,
gibi
2.2 İki yönlü Seviye 1.2, gibi ancak iki yönlü haberleşme uyumlu Seviye 1.2,
gibi
DiSEqC™-Tekniğiyle yapılan uydu malzemeleri tek kullanıcı için olsun merkezi
dağıtımlar için olsun çeşitli örneklere sahiptir. Her geçen gün de
profesyonel alıcı verici sistemleri olsun, çok kullanıcılı sistemlerde
adresleme olsun yepyeni ürün tipleriyle karşımıza çıkmaktadır.
Bir cihazın DiSEqC™-uyumlu bir ürün olduğu şöyle anlaşılır.
EUTELSAT tarafından tanımlanan DiSEqC™özelliklerine sahip olduğu ve bu
koşulları tam olarak taşıdığı belirlenen tüm ürünlere DiSEqC™logosunu taşıma
yetkisi verilmektedir. Bu Logo aynı zamanda cihazın taşıdığı DiSEqC™-
seviyesini de belirler. Cihaz üzerinde bu logo cihazın kolayca görülebilir
bir yerinde okunabilir şekilde olmalıdır.
Sadece" Tone Burst Sinyali" kullanan ürünler ise sadece aşağıdaki
ibarelerden birini kullanabilirler:
Tone Burst
Mini-DiSEqC™
DiSEqC™ compatible
DiSEqC™-Logosu bu cihazlarla birlikte kullanılamaz. Yeni satın alınan tüm
uydu cihazlarında fleksibilite ve az masrafla yeni koşullara
uyumlandırılabilme imkanı bakımından en azından 1.0 seviyesine sahip ürünler
tercihedilmelidir.
EUTELSAT tarafından belirlenen DiSEqC™-seviyesi logoları şunlardır. |
|
Frekans
Listeleri
